•

Atualizado May 14, 2026

•

7 páginas

Osnove gibanja in zakonov fizike

Kinematika in dinamika sta osnova za razumevanje gibanja v fiziki.... Mostrar mais

1 / 7

Osnove kinematike in dinamike

Predstavljaj si, da opazuješ dirkalni avtomobil - kinematika te uči, kako izmeriti njegovo hitrost in pot, dinamika pa razloži, zakaj potrebuje tako močan motor za pospeševanje.

Kinematika se ukvarja z opisom gibanja brez spraševanja o vzrokih. Dinamika pa raziskuje sile, ki povzročajo spremembe v gibanju. To znanje potrebuješ za razumevanje delovanja vse od avtomobilov do robotov.

Ključni pojmi, ki jih moraš obvladati: gibanica (materialna točka, ki zanemarimo velikost), tir (pot gibanja), pot (s), hitrost (v) in pospešek (a). Pri hitrosti razlikuj med povprečno $\bar{v} = \frac{\Delta x}{\Delta t}$ in trenutno hitrostjo.

Pozor: Pospešek lahko pozitiven (pospeševanje) ali negativen (zaviranje)!

Sila, masa in teža

Ko gurneš težko omaro, občutiš, kaj pomeni sila - vzrok za spremembo gibanja. Sila (F) se meri v newtonih (N), kjer 1 N = 1 $\frac{kg \cdot m}{s^2}$ .

Masa (m) je mera za vztrajnost telesa - koliko se upira spremembam gibanja. Merimo jo v kilogramih in se ne spreminja ne glede na lokacijo. Teža (Fg) pa je sila, s katero Zemlja privlači telo: Fg = m × g.

Pomembno je razumeti razliko med maso in težo. Tvoja masa ostane enaka na Luni, teža pa bo šestkrat manjša zaradi manjše gravitacije.

Ključno razlikovanje: Masa je lastnost snovi, teža je sila!

Vrste gibanja in enačbe

Glede na hitrost in pospešek razdelimo enakomerno gibanje $v = konstanta, a = 0$ in enakomerno pospešeno gibanje $a = konstanta$ .

Za enakomerno gibanje velja preprosta enačba: s = v × t. Za pospešeno gibanje pa potrebuješ tri ključne formule:

Hitrost po času t: $v = v_0 + a × t$ . Pot po času t: $s = v_0 × t + \frac{1}{2} a × t^2$ . Torricellijeva enačba (brez časa): $v^2 = v_0^2 + 2as$ .

Te enačbe so tvoji najboljši prijatelji pri reševanju nalog iz kinematike.

Nasvet: Torricellijevo enačbo uporabi, ko ne poznaš časa!

Newtonovi zakoni - temelj dinamike

Prvi Newtonov zakon (vztrajnost): Telo ohranja stanje mirovanja ali enakomernega gibanja, dokler ga zunanja sila ne prisili k spremembi. Hokejski plošček na ledu je odličen primer.

Drugi Newtonov zakon je najpomembnejši: $F = m × a$ . Večja sila pomeni večji pospešek, večja masa pa pri isti sili manjši pospešek. Smer pospeška je enaka smeri rezultante sil.

Tretji Newtonov zakon $akcija-reakcija$ : Sile vedno nastopajo v parih. Ko brcneš žogo, tvoja noga deluje na žogo, žoga pa z enako silo nazaj na tvojo nogo.

Pomembno: Sili akcije in reakcije delujeta vsaka na svoje telo, zato se ne izničita!

Rešeni primer - pospeševanje avtomobila

Avto spelje iz mirovanja in v 10 sekundah doseže 72 km/h. Izračunajmo pospešek in pot.

Najprej pretvori enote: 72 km/h = $\frac{72}{3.6}$ = 20 m/s. Začetna hitrost v₀ = 0 m/s, končna v = 20 m/s, čas t = 10 s.

Pospešek: Iz v = v₀ + at dobimo: 20 = 0 + a × 10, torej a = 2 m/s². Pot: Iz s = v₀t + $\frac{1}{2}$ at² dobimo: s = 0 + $\frac{1}{2}$ × 2 × 100 = 100 m.

Odgovor: Pospešek je 2 m/s², pot pa 100 m.

Pozor na enote: Vedno pretvori km/h v m/s z deljenjem s 3,6!

Rešeni primer - potiskanje zaboja

Zaboj (50 kg) potiskamo s silo 200 N, trenje pa znaša 50 N. Kolikšen je pospešek?

Analiza sil: Potisna sila 200 N deluje v smeri gibanja, trenje 50 N v nasprotni smeri. Rezultanta sil: Frez = 200 N - 50 N = 150 N.

Uporabimo drugi Newtonov zakon: F = ma, torej 150 = 50 × a. Pospešek a = $\frac{150}{50}$ = 3 m/s².

Pri reševanju tovrstnih nalog je koristno narisati diagram sil, da ne pozabiš nobene.

Diagram prostega telesa: Nariši vse sile, ki delujejo na telo - to ti bo pomagalo pri reševanju!

Hiter povzetek za ponavljanje

Osnovne formule, ki jih moraš obvladati: Enakomerno gibanje s = v × t, pospešeno gibanje v = v₀ + at in s = v₀t + $\frac{1}{2}$ at², dinamika F = ma.

Newtonovi zakoni: Vztrajnost $∑F = 0$ , F = ma (sila povzroči pospešek), akcija-reakcija (sile v parih).

Praktični nasveti: Vedno pretvori v SI enote pred računanjem, razlikuj med maso in težo, pozor na smer sil in rezultanto sil.

Zapomni si pravilo 3,6 za pretvorbo hitrosti: iz km/h v m/s deliš s 3,6, obratno pa množiš.

Za teste: Obvladaj pretvorbo enot, diagram sil in razlikovanje med kinematiko in dinamiko!

Achamos que você nunca perguntaria...

O que é o assistente de IA da Knowunity?

Nosso companheiro de IA foi criado especificamente para atender às necessidades dos estudantes. Com base nos milhões de conteúdos que temos na plataforma, podemos oferecer respostas realmente relevantes e significativas. Mas não se trata apenas de respostas, o companheiro também está aqui para guiar você pelos desafios diários de aprendizado, com planos de estudo personalizados, quizzes ou conteúdos no chat e 100% de personalização com base nas suas habilidades e desenvolvimentos.

Onde posso baixar o app da Knowunity?

Pode descarregar a aplicação na Google Play Store e na Apple App Store.

Como posso receber meu pagamento? Quanto posso ganhar?

Sim, tem acesso gratuito ao conteúdo da aplicação e ao nosso companheiro de IA. Para desbloquear determinadas funcionalidades da aplicação, pode adquirir o Knowunity Pro.

Conteúdos mais populares de Tehnika

Sile, navori in ravnotežje

Razumevanje pojmov sile, navora, težišča in pogojev za ravnotežje teles, kar je osnova za analizo statičnih in dinamičnih sistemov.

Tehnika

2. l.

Računalniška omrežja in internet

Razumevanje delovanja lokalnih omrežij (LAN) in globalnega interneta, vključno z osnovnimi pojmi, kot so strežnik, odjemalec in IP naslov.

Tehnika

9. r.

Conteúdos mais populares

Kombinatorika

Ponovili in uporabili bodo permutacije, variacije in kombinacije za reševanje problemov štetja v verjetnosti.

Matematika

3. l.

Časi (ponovitev in poglobljeno)

Učenci bodo ponovili in poglobili znanje o vseh ključnih časih (sedanjik, preteklik, prihodnjik), vključno s Perfect tenses (Present Perfect Continuous, Past Perfect, Future Perfect) in njihovo uporabo.

Angleščina

1. l.

Potence in koreni

Obvladali boste pravila za računanje s potencami z različnimi eksponenti in se naučili poenostavljati korene ter racionalizirati imenovalce.

Matematika

1. l.

Potence in koreni

Učenci se bodo naučili računati s potencami z naravnimi in celimi eksponenti ter spoznali pravila za računanje z njimi. Obravnavali bodo kvadratne in kubične korene ter delno korenjenje in racionalizacijo imenovalca.

Matematika

9. r.

Linearna funkcija

Uvod v linearno funkcijo, njen graf (premica), določanje smernega koeficienta in začetne vrednosti. Učenci bodo znali narisati graf linearne funkcije.

Matematika

8. r.

Celično dihanje in fotosinteza

Preučevanje procesov pridobivanja energije v celicah (glikoliza, Krebsov cikel, oksidativna fosforilacija) in pretvorbe svetlobne energije v kemično energijo (fotosinteza).

Naravoslovje

2. l.

Etika in moralna filozofija

Učenci bodo preučevali etične teorije (deontologija, utilitarizem, etika vrlin), vprašanja dobrega in zla, moralne odgovornosti in vrednot.

Filozofija

4. l.

Kemijske reakcije

Učenje o tem, kako se snovi spreminjajo v nove snovi, in prepoznavanje različnih vrst kemijskih reakcij.

Naravoslovje

9. r.

Kotne funkcije v pravokotnem trikotniku in na enotski krožnici

Učenci bodo ponovili kotne funkcije (sinus, kosinus, tangens, kotangens) v pravokotnem trikotniku in jih razširili na poljubne kote z uporabo enotske krožnice.

Matematika

2. l.

Não encontrou o que procurava? Explore outras matérias.

Avaliações dos nossos usuários. Eles gostaram de tudo — e você também vai gostar.

4.6/5

App Store

4.7/5

Google Play

O app é muito fácil de usar e bem projetado. Encontrei tudo o que estava procurando até agora e consegui aprender muito com as apresentações! Definitivamente vou usar o app para uma tarefa de classe! E, claro, também ajuda muito como inspiração.

Stefan S

usuário de iOS

Este app é realmente ótimo. Tem muitos materiais de estudo e ajuda [...]. Minha matéria problemática é o francês, por exemplo, e o app tem tantas opções de ajuda. Graças a este app, eu melhorei meu francês. Eu recomendaria para qualquer pessoa.

Samantha Klich

usuária de Android

Uau, estou realmente impressionado. Eu experimentei o app porque vi muitos anúncios e fiquei absolutamente maravilhado. Este app é A AJUDA que você quer para a escola e, acima de tudo, oferece muitas coisas, como treinos e resumos, que têm sido MUITO úteis para mim pessoalmente.

Anna

usuária de iOS

aplicativo PERFEITO! além de te ajudar a estudar de verdade (diferente do chatgpt que só te dá a resposta), tem vários quiz e outras atividades interativas pra ajudar a fixar ainda mais o conteúdo, tudo perfeito, meu novo app preferido!

S Dudah

usuário iOS

o aplicativo e incrível, eu sou estudante do primeiro ano, e estudei o ensino fundamental todo e uma escola que não tinha nem o básico pra educação, graças a esse aplicativo eu consegui chegar ao nível que estou, knowunity tem quiz de várias matérias e quando você erra uma eles explicam o por que de você está errada, os mapas mentais que tem são incríveis e o chat e bem explicativo.

Milena S

usuária Android

Esse app te ajuda a se preparar para as provas, e além do mais, ajuda outras pessoas, super recomendo esse app, podem baixar sem medo algum! 💖

David K

usuário iOS

O app é simplesmente incrível! Só preciso digitar o assunto na barra de pesquisa e recebo a resposta bem rápido. Não preciso assistir a 10 vídeos no YouTube para entender algo, assim economizo meu tempo. SUPER RECOMENDO!

Sudenaz Ocak

usuário Android

Na escola eu era muito ruim em matemática, mas graças ao app, estou indo melhor agora. Sou muito grato por você ter criado o app.

Bonnie dando o sinal verde

usuária de Android

Eu particularmente amei pra aquele aluno que odeia ver no livro justifique sua resposta ,e só vc pergunta pra ele uma resposta pessoal dele que ele responde meu novo melhor amigo ele me deixou muito segura para as provas

Julia S

usuária Android

Vi esse aplicativo no TikTok, e resolvi baixar pois estava na semana de testes E ME AJUDOU MUITO, Além de me ajudar nos deveres escolares me ajudou nos teste e está me ajudando nas provas bimestrais 🩷

Marco B

usuário iOS

OS QUIZ E CARTÕES DE ESTUDO SÃO MUITO ÚTEIS E EU AMO A IA DO Knowunity. TAMBÉM É LITERALMENTE COMO O CHATGPT MAS MAIS INTELIGENTE!! ME AJUDOU COM MEUS PROBLEMAS DE RÍMEL TAMBÉM!! E COM MINHAS MATÉRIAS DE VERDADE! ÓBVIO 😍😁😲🤑💗✨🎀😮

Sarah L

usuária Android

Ajuda em todas as matéria e ainda replica como resolver, eu amei, aprendi muita coisa de matemática, e o melhor app de estudos

Lucia

usuário iOS

Stefan S

usuário de iOS

Samantha Klich

usuária de Android

Anna

usuária de iOS

S Dudah

usuário iOS

Milena S

usuária Android

Esse app te ajuda a se preparar para as provas, e além do mais, ajuda outras pessoas, super recomendo esse app, podem baixar sem medo algum! 💖

David K

usuário iOS

Sudenaz Ocak

usuário Android

Na escola eu era muito ruim em matemática, mas graças ao app, estou indo melhor agora. Sou muito grato por você ter criado o app.

Bonnie dando o sinal verde

usuária de Android

Julia S

usuária Android

Marco B

usuário iOS

Sarah L

usuária Android

Ajuda em todas as matéria e ainda replica como resolver, eu amei, aprendi muita coisa de matemática, e o melhor app de estudos

Lucia

usuário iOS

Tehnika

•

Atualizado May 14, 2026

•

7 páginas

Osnove gibanja in zakonov fizike

Kinematika in dinamika sta osnova za razumevanje gibanja v fiziki. Kinematika opisuje, kako se telesa gibljejo, dinamika pa pojasnjuje, zakaj se gibljejo in kaj povzroča spremembe v gibanju.

Cadastre-se para ver o conteúdoÉ grátis!

Acesso a todos os documentos

Melhore suas notas

Junte-se a milhões de estudantes

Osnove kinematike in dinamike

Predstavljaj si, da opazuješ dirkalni avtomobil - kinematika te uči, kako izmeriti njegovo hitrost in pot, dinamika pa razloži, zakaj potrebuje tako močan motor za pospeševanje.

Pozor: Pospešek lahko pozitiven (pospeševanje) ali negativen (zaviranje)!

Cadastre-se para ver o conteúdoÉ grátis!

Acesso a todos os documentos

Melhore suas notas

Junte-se a milhões de estudantes

Sila, masa in teža

Ko gurneš težko omaro, občutiš, kaj pomeni sila - vzrok za spremembo gibanja. Sila (F) se meri v newtonih (N), kjer 1 N = 1 $\frac{kg \cdot m}{s^2}$ .

Pomembno je razumeti razliko med maso in težo. Tvoja masa ostane enaka na Luni, teža pa bo šestkrat manjša zaradi manjše gravitacije.

Ključno razlikovanje: Masa je lastnost snovi, teža je sila!

Cadastre-se para ver o conteúdoÉ grátis!

Acesso a todos os documentos

Melhore suas notas

Junte-se a milhões de estudantes

Vrste gibanja in enačbe

Glede na hitrost in pospešek razdelimo enakomerno gibanje $v = konstanta, a = 0$ in enakomerno pospešeno gibanje $a = konstanta$ .

Za enakomerno gibanje velja preprosta enačba: s = v × t. Za pospešeno gibanje pa potrebuješ tri ključne formule:

Hitrost po času t: $v = v_0 + a × t$ . Pot po času t: $s = v_0 × t + \frac{1}{2} a × t^2$ . Torricellijeva enačba (brez časa): $v^2 = v_0^2 + 2as$ .

Te enačbe so tvoji najboljši prijatelji pri reševanju nalog iz kinematike.

Nasvet: Torricellijevo enačbo uporabi, ko ne poznaš časa!

Cadastre-se para ver o conteúdoÉ grátis!

Acesso a todos os documentos

Melhore suas notas

Junte-se a milhões de estudantes

Newtonovi zakoni - temelj dinamike

Prvi Newtonov zakon (vztrajnost): Telo ohranja stanje mirovanja ali enakomernega gibanja, dokler ga zunanja sila ne prisili k spremembi. Hokejski plošček na ledu je odličen primer.

Drugi Newtonov zakon je najpomembnejši: $F = m × a$ . Večja sila pomeni večji pospešek, večja masa pa pri isti sili manjši pospešek. Smer pospeška je enaka smeri rezultante sil.

Tretji Newtonov zakon $akcija-reakcija$ : Sile vedno nastopajo v parih. Ko brcneš žogo, tvoja noga deluje na žogo, žoga pa z enako silo nazaj na tvojo nogo.

Pomembno: Sili akcije in reakcije delujeta vsaka na svoje telo, zato se ne izničita!

Cadastre-se para ver o conteúdoÉ grátis!

Acesso a todos os documentos

Melhore suas notas

Junte-se a milhões de estudantes

Rešeni primer - pospeševanje avtomobila

Avto spelje iz mirovanja in v 10 sekundah doseže 72 km/h. Izračunajmo pospešek in pot.

Najprej pretvori enote: 72 km/h = $\frac{72}{3.6}$ = 20 m/s. Začetna hitrost v₀ = 0 m/s, končna v = 20 m/s, čas t = 10 s.

Pospešek: Iz v = v₀ + at dobimo: 20 = 0 + a × 10, torej a = 2 m/s². Pot: Iz s = v₀t + $\frac{1}{2}$ at² dobimo: s = 0 + $\frac{1}{2}$ × 2 × 100 = 100 m.

Odgovor: Pospešek je 2 m/s², pot pa 100 m.

Pozor na enote: Vedno pretvori km/h v m/s z deljenjem s 3,6!

Cadastre-se para ver o conteúdoÉ grátis!

Acesso a todos os documentos

Melhore suas notas

Junte-se a milhões de estudantes

Rešeni primer - potiskanje zaboja

Zaboj (50 kg) potiskamo s silo 200 N, trenje pa znaša 50 N. Kolikšen je pospešek?

Analiza sil: Potisna sila 200 N deluje v smeri gibanja, trenje 50 N v nasprotni smeri. Rezultanta sil: Frez = 200 N - 50 N = 150 N.

Uporabimo drugi Newtonov zakon: F = ma, torej 150 = 50 × a. Pospešek a = $\frac{150}{50}$ = 3 m/s².

Pri reševanju tovrstnih nalog je koristno narisati diagram sil, da ne pozabiš nobene.

Diagram prostega telesa: Nariši vse sile, ki delujejo na telo - to ti bo pomagalo pri reševanju!

Cadastre-se para ver o conteúdoÉ grátis!

Acesso a todos os documentos

Melhore suas notas

Junte-se a milhões de estudantes

Hiter povzetek za ponavljanje

Osnovne formule, ki jih moraš obvladati: Enakomerno gibanje s = v × t, pospešeno gibanje v = v₀ + at in s = v₀t + $\frac{1}{2}$ at², dinamika F = ma.

Newtonovi zakoni: Vztrajnost $∑F = 0$ , F = ma (sila povzroči pospešek), akcija-reakcija (sile v parih).

Praktični nasveti: Vedno pretvori v SI enote pred računanjem, razlikuj med maso in težo, pozor na smer sil in rezultanto sil.

Zapomni si pravilo 3,6 za pretvorbo hitrosti: iz km/h v m/s deliš s 3,6, obratno pa množiš.

Za teste: Obvladaj pretvorbo enot, diagram sil in razlikovanje med kinematiko in dinamiko!

Achamos que você nunca perguntaria...

O que é o assistente de IA da Knowunity?

Onde posso baixar o app da Knowunity?

Pode descarregar a aplicação na Google Play Store e na Apple App Store.

Como posso receber meu pagamento? Quanto posso ganhar?

Sim, tem acesso gratuito ao conteúdo da aplicação e ao nosso companheiro de IA. Para desbloquear determinadas funcionalidades da aplicação, pode adquirir o Knowunity Pro.

Ferramentas Inteligentes NOVO

Transforme esta anotação em: ✓ 50+ Questões de Prática ✓ Flashcards Interativos ✓ Simulado Completo ✓ Esquemas de Redação

Simulado

Quiz

Flashcards

Redação

Conteúdos mais populares de Tehnika

Sile, navori in ravnotežje

Razumevanje pojmov sile, navora, težišča in pogojev za ravnotežje teles, kar je osnova za analizo statičnih in dinamičnih sistemov.

Tehnika

2. l.

Računalniška omrežja in internet

Razumevanje delovanja lokalnih omrežij (LAN) in globalnega interneta, vključno z osnovnimi pojmi, kot so strežnik, odjemalec in IP naslov.

Tehnika

9. r.

Conteúdos mais populares

Kombinatorika

Ponovili in uporabili bodo permutacije, variacije in kombinacije za reševanje problemov štetja v verjetnosti.

Matematika

3. l.

Časi (ponovitev in poglobljeno)

Angleščina

1. l.

Potence in koreni

Obvladali boste pravila za računanje s potencami z različnimi eksponenti in se naučili poenostavljati korene ter racionalizirati imenovalce.

Matematika

1. l.

Potence in koreni

Matematika

9. r.

Linearna funkcija

Uvod v linearno funkcijo, njen graf (premica), določanje smernega koeficienta in začetne vrednosti. Učenci bodo znali narisati graf linearne funkcije.

Matematika

8. r.

Celično dihanje in fotosinteza

Preučevanje procesov pridobivanja energije v celicah (glikoliza, Krebsov cikel, oksidativna fosforilacija) in pretvorbe svetlobne energije v kemično energijo (fotosinteza).

Naravoslovje

2. l.

Etika in moralna filozofija

Učenci bodo preučevali etične teorije (deontologija, utilitarizem, etika vrlin), vprašanja dobrega in zla, moralne odgovornosti in vrednot.

Filozofija

4. l.

Kemijske reakcije

Učenje o tem, kako se snovi spreminjajo v nove snovi, in prepoznavanje različnih vrst kemijskih reakcij.

Naravoslovje

9. r.

Kotne funkcije v pravokotnem trikotniku in na enotski krožnici

Učenci bodo ponovili kotne funkcije (sinus, kosinus, tangens, kotangens) v pravokotnem trikotniku in jih razširili na poljubne kote z uporabo enotske krožnice.

Matematika

2. l.

Não encontrou o que procurava? Explore outras matérias.

Avaliações dos nossos usuários. Eles gostaram de tudo — e você também vai gostar.

4.6/5

App Store

4.7/5

Google Play

Stefan S

usuário de iOS

Samantha Klich

usuária de Android

Anna

usuária de iOS

S Dudah

usuário iOS

Milena S

usuária Android

Esse app te ajuda a se preparar para as provas, e além do mais, ajuda outras pessoas, super recomendo esse app, podem baixar sem medo algum! 💖

David K

usuário iOS

Sudenaz Ocak

usuário Android

Na escola eu era muito ruim em matemática, mas graças ao app, estou indo melhor agora. Sou muito grato por você ter criado o app.

Bonnie dando o sinal verde

usuária de Android

Julia S

usuária Android

Marco B

usuário iOS

Sarah L

usuária Android

Ajuda em todas as matéria e ainda replica como resolver, eu amei, aprendi muita coisa de matemática, e o melhor app de estudos

Lucia

usuário iOS

Stefan S

usuário de iOS

Samantha Klich

usuária de Android

Anna

usuária de iOS

S Dudah

usuário iOS

Milena S

usuária Android

Esse app te ajuda a se preparar para as provas, e além do mais, ajuda outras pessoas, super recomendo esse app, podem baixar sem medo algum! 💖

David K

usuário iOS

Sudenaz Ocak

usuário Android

Na escola eu era muito ruim em matemática, mas graças ao app, estou indo melhor agora. Sou muito grato por você ter criado o app.

Bonnie dando o sinal verde

usuária de Android

Julia S

usuária Android

Marco B

usuário iOS

Sarah L

usuária Android

Ajuda em todas as matéria e ainda replica como resolver, eu amei, aprendi muita coisa de matemática, e o melhor app de estudos

Lucia

usuário iOS