•

Atualizado Mar 14, 2026

•

7 páginas

Osnove Gibanja in Newtonovih Zakonov

Gibanje je ena najbolj osnovnih stvari v naravi – vse... Mostrar mais

1 / 7

# Gibanje

Uvod v gibanje

Gibanje je ena najbolj osnovnih stvari v naravi. Vse okoli nas se giblje, od
planetov v vesolju do avtomobilov na

Osnovni pojmi gibanja

Gibanje pomeni, da telo spreminja svojo lego v prostoru skozi čas. To se sliši preprosto, toda za dobro razumevanje fizike moraš poznati natančne definicije.

Pot (s) je dolžina poti, ki jo telo prepotuje – merimo jo v metrih. Čas (t) je trajanje gibanja v sekundah. Hitrost (v) ti pove, kako hitro telo spreminja lego $v m/s ali km/h$ , pospešek (a) pa, kako hitro se spreminja hitrost $v m/s²$ .

Sila (F) je vzrok za vsako spremembo gibanja – lahko telo pospeši, upočasni ali mu spremeni smer. Masa (m) je lastnost telesa, ki se upira spremembam gibanja. Večja masa pomeni večjo vztrajnost.

💡 Pomembno: Za teste moraš znati vse osnovne enote – meter (m), sekunda (s), kilogram (kg), Newton (N).

Vrste hitrosti in gibanja

Povprečna hitrost je preprosta: celotno pot deliš s časom $v = s/t$ . Trenutna hitrost pa je tisto, kar kaže merilnik hitrosti v avtu – hitrost v točno določenem trenutku.

Pri enakomernem gibanju se telo giblje s konstantno hitrostjo, pospešek je nič. Pri neenakomernem gibanju se hitrost spreminja – to je večina gibanj v naravi.

Pospešek izračunaš tako: a = $končna hitrost - začetna hitrost$ / čas. Če je pozitiven, telo pospešuje. Če je negativen, zavira (pojemek). Če je nič, gibanje je enakomerno.

💡 Nasvет za teste: Pri pretvarjanju enot si zapomni: 1 m/s = 3,6 km/h. Za pretvorbo iz km/h v m/s deliš z 3,6.

Prvi in drugi Newtonov zakon

Prvi Newtonov zakon (vztrajnost) pravi: telo vztraja v mirovanju ali enakomernem gibanju, dokler ga zunanja sila ne prisili k spremembi. Telesa so "lena" – ne želijo spreminjati stanja gibanja.

Masa je mera za vztrajnost. Večja masa = težje je spremeniti gibanje. Primer: ko avtobus zavira, te vrže naprej, ker tvoje telo želi nadaljevati z gibanjem.

Drugi Newtonov zakon je ključen: F = m × a. Pospešek je premo sorazmeren s silo in obratno sorazmeren z maso. Z isto silo lažje potisneš prazen voziček kot polnega.

💡 Za teste: Ta formula je osnova večine nalog! Vedno preveri, da imaš podatke v osnovnih enotah.

Tretji Newtonov zakon in primeri

Tretji Newtonov zakon $akcija-reakcija$ : če prvo telo deluje na drugo z neko silo, deluje tudi drugo na prvo z enako veliko, a nasprotno usmerjeno silo. Formula: F₁→₂ = -F₂→₁.

Sile vedno nastopajo v parih! Ko hodiš, potisneš tla nazaj, tla pa potisnejo tebe naprej. Ko raketa izvrže pline navzdol, jo plini potisnejo navzgor.

Ključno: sili akcije in reakcije delujeta na različni telesi, zato se ne izničita. Zemlja privlači Luno z enako silo, kot Luna privlači Zemljo.

💡 Pogosta napaka: Ne pozabi, da sili delujeta na različni telesi! To je najpogostejše vprašanje na testih.

Praktični primeri računanja

Primer hitrosti: Avto prevozi 180 km v 2,5 ure. Povprečna hitrost = 180 km ÷ 2,5 h = 72 km/h. V m/s: 72 ÷ 3,6 = 20 m/s.

Primer pospeška: Kolesar pospešuje od 5 m/s do 9 m/s v 4 sekundah. Pospešek = (9 - 5) m/s ÷ 4 s = 1 m/s².

Primer sile: Zaboj z maso 40 kg mora pospeševal z 0,5 m/s². Potrebna sila = 40 kg × 0,5 m/s² = 20 N.

💡 Nasvет: Pri nalogah s silami si vedno nariši skico z vsemi silami. To zelo pomaga pri razumevanju!

Ključni nasveti za teste

Enote so ključne! Vedno pretvori v osnovne SI enote pred računanjem. Najpogostejša napaka je mešanje km/h z sekundami.

Razlika med maso in težo: masa je količina snovi (kg), teža pa sila, s katero Zemlja privlači telo (N). To ni isto!

Rezultanta sil: drugi Newtonov zakon velja za vsoto vseh sil na telo. Če deluje več sil, jih moraš sešteti vektorsko.

Hitra tabela za ponavljanje:

Hitrost: v = s/t (kako hitro se premika)
Pospešek: a = Δv/t (kako hitro spreminja hitrost)
Sila: F = m × a (povzroči pospešek)

💡 Za odličen uspeh: Vedno si nariši skico problema in preveri enote v rezultatu!

Achamos que você nunca perguntaria...

O que é o assistente de IA da Knowunity?

Nosso companheiro de IA foi criado especificamente para atender às necessidades dos estudantes. Com base nos milhões de conteúdos que temos na plataforma, podemos oferecer respostas realmente relevantes e significativas. Mas não se trata apenas de respostas, o companheiro também está aqui para guiar você pelos desafios diários de aprendizado, com planos de estudo personalizados, quizzes ou conteúdos no chat e 100% de personalização com base nas suas habilidades e desenvolvimentos.

Onde posso baixar o app da Knowunity?

Pode descarregar a aplicação na Google Play Store e na Apple App Store.

Como posso receber meu pagamento? Quanto posso ganhar?

Sim, tem acesso gratuito ao conteúdo da aplicação e ao nosso companheiro de IA. Para desbloquear determinadas funcionalidades da aplicação, pode adquirir o Knowunity Pro.

Conteúdos mais populares de Naravoslovje

Kemijske reakcije

Učenje o tem, kako se snovi spreminjajo v nove snovi, in prepoznavanje različnih vrst kemijskih reakcij.

Naravoslovje

9. r.

Genetika in dedovanje

Mehanizmi dedovanja lastnosti, genska ekspresija, mutacije in osnove genetskega inženiringa ter njegove etične implikacije.

Naravoslovje

3. l.

Celično dihanje in fotosinteza

Preučevanje procesov pridobivanja energije v celicah (glikoliza, Krebsov cikel, oksidativna fosforilacija) in pretvorbe svetlobne energije v kemično energijo (fotosinteza).

Naravoslovje

2. l.

Zgradba in funkcija celice

Podrobnejši pregled prokariontskih in evkariontskih celic, organelov (npr. mitohondriji, kloroplasti, jedro) in njihovih vlog v celičnem delovanju.

Naravoslovje

2. l.

Prebavila

Razumeli bomo pot hrane skozi telo in kako se prebavlja, da dobimo energijo in hranilne snovi.

Naravoslovje

7. r.

Gibanje

Opisovanje gibanja teles, hitrosti, pospeška in osnovnih zakonov gibanja.

Naravoslovje

9. r.

Dihala

Preučili bomo, kako dihamo, kako kisik pride v kri in kako se znebimo ogljikovega dioksida.

Naravoslovje

7. r.

Zgradba prokariontske in evkariontske celice

Primerjava in spoznavanje glavnih delov celic (celična stena, membrana, citoplazma, jedro, organeli) in njihove organizacije.

Naravoslovje

1. l.

Delo, energija in moč

Definicije in medsebojne povezave med temi fizikalnimi količinami ter njihove enote.

Naravoslovje

1. l.

Conteúdos mais populares

Potence in koreni

Učenci se bodo naučili računati s potencami z naravnimi in celimi eksponenti ter spoznali pravila za računanje z njimi. Obravnavali bodo kvadratne in kubične korene ter delno korenjenje in racionalizacijo imenovalca.

Matematika

9. r.

Časi (ponovitev in poglobljeno)

Učenci bodo ponovili in poglobili znanje o vseh ključnih časih (sedanjik, preteklik, prihodnjik), vključno s Perfect tenses (Present Perfect Continuous, Past Perfect, Future Perfect) in njihovo uporabo.

Angleščina

1. l.

Potence in koreni

Obvladali boste pravila za računanje s potencami z različnimi eksponenti in se naučili poenostavljati korene ter racionalizirati imenovalce.

Matematika

1. l.

Algebrski ulomki

Naučili se boste osnovnih operacij z algebrskimi ulomki, kot so seštevanje, odštevanje, množenje in deljenje.

Matematika

1. l.

Biologija; uvod v biologijo in genetika

Zapiski za biologijo v 9. razredu osnovne šole

Biologija

9. r.

Kotne funkcije v pravokotnem trikotniku in na enotski krožnici

Učenci bodo ponovili kotne funkcije (sinus, kosinus, tangens, kotangens) v pravokotnem trikotniku in jih razširili na poljubne kote z uporabo enotske krožnice.

Matematika

2. l.

Kombinatorika

Ponovili in uporabili bodo permutacije, variacije in kombinacije za reševanje problemov štetja v verjetnosti.

Matematika

3. l.

Geografija; Slovenija

Zapiski za geografijo v 9. razredu

Geografija

9. r.

Zgodovina; 1. svetovna vojna, Oktobrska revolucija

Zapiski za zgodovino v 9. razredu

Zgodovina

9. r.

Não encontrou o que procurava? Explore outras matérias.

Avaliações dos nossos usuários. Eles gostaram de tudo — e você também vai gostar.

4.6/5

App Store

4.7/5

Google Play

O app é muito fácil de usar e bem projetado. Encontrei tudo o que estava procurando até agora e consegui aprender muito com as apresentações! Definitivamente vou usar o app para uma tarefa de classe! E, claro, também ajuda muito como inspiração.

Stefan S

usuário de iOS

Este app é realmente ótimo. Tem muitos materiais de estudo e ajuda [...]. Minha matéria problemática é o francês, por exemplo, e o app tem tantas opções de ajuda. Graças a este app, eu melhorei meu francês. Eu recomendaria para qualquer pessoa.

Samantha Klich

usuária de Android

Uau, estou realmente impressionado. Eu experimentei o app porque vi muitos anúncios e fiquei absolutamente maravilhado. Este app é A AJUDA que você quer para a escola e, acima de tudo, oferece muitas coisas, como treinos e resumos, que têm sido MUITO úteis para mim pessoalmente.

Anna

usuária de iOS

aplicativo PERFEITO! além de te ajudar a estudar de verdade (diferente do chatgpt que só te dá a resposta), tem vários quiz e outras atividades interativas pra ajudar a fixar ainda mais o conteúdo, tudo perfeito, meu novo app preferido!

S Dudah

usuário iOS

o aplicativo e incrível, eu sou estudante do primeiro ano, e estudei o ensino fundamental todo e uma escola que não tinha nem o básico pra educação, graças a esse aplicativo eu consegui chegar ao nível que estou, knowunity tem quiz de várias matérias e quando você erra uma eles explicam o por que de você está errada, os mapas mentais que tem são incríveis e o chat e bem explicativo.

Milena S

usuária Android

Esse app te ajuda a se preparar para as provas, e além do mais, ajuda outras pessoas, super recomendo esse app, podem baixar sem medo algum! 💖

David K

usuário iOS

O app é simplesmente incrível! Só preciso digitar o assunto na barra de pesquisa e recebo a resposta bem rápido. Não preciso assistir a 10 vídeos no YouTube para entender algo, assim economizo meu tempo. SUPER RECOMENDO!

Sudenaz Ocak

usuário Android

Na escola eu era muito ruim em matemática, mas graças ao app, estou indo melhor agora. Sou muito grato por você ter criado o app.

Bonnie dando o sinal verde

usuária de Android

Eu particularmente amei pra aquele aluno que odeia ver no livro justifique sua resposta ,e só vc pergunta pra ele uma resposta pessoal dele que ele responde meu novo melhor amigo ele me deixou muito segura para as provas

Julia S

usuária Android

Vi esse aplicativo no TikTok, e resolvi baixar pois estava na semana de testes E ME AJUDOU MUITO, Além de me ajudar nos deveres escolares me ajudou nos teste e está me ajudando nas provas bimestrais 🩷

Marco B

usuário iOS

OS QUIZ E CARTÕES DE ESTUDO SÃO MUITO ÚTEIS E EU AMO A IA DO Knowunity. TAMBÉM É LITERALMENTE COMO O CHATGPT MAS MAIS INTELIGENTE!! ME AJUDOU COM MEUS PROBLEMAS DE RÍMEL TAMBÉM!! E COM MINHAS MATÉRIAS DE VERDADE! ÓBVIO 😍😁😲🤑💗✨🎀😮

Sarah L

usuária Android

Ajuda em todas as matéria e ainda replica como resolver, eu amei, aprendi muita coisa de matemática, e o melhor app de estudos

Lucia

usuário iOS

Stefan S

usuário de iOS

Samantha Klich

usuária de Android

Anna

usuária de iOS

S Dudah

usuário iOS

Milena S

usuária Android

Esse app te ajuda a se preparar para as provas, e além do mais, ajuda outras pessoas, super recomendo esse app, podem baixar sem medo algum! 💖

David K

usuário iOS

Sudenaz Ocak

usuário Android

Na escola eu era muito ruim em matemática, mas graças ao app, estou indo melhor agora. Sou muito grato por você ter criado o app.

Bonnie dando o sinal verde

usuária de Android

Julia S

usuária Android

Marco B

usuário iOS

Sarah L

usuária Android

Ajuda em todas as matéria e ainda replica como resolver, eu amei, aprendi muita coisa de matemática, e o melhor app de estudos

Lucia

usuário iOS

Naravoslovje

•

Atualizado Mar 14, 2026

•

7 páginas

Osnove Gibanja in Newtonovih Zakonov

Gibanje je ena najbolj osnovnih stvari v naravi – vse okoli nas se giblje, od avtov na cesti do atomov v telesu. Da bi razumel, zakaj se stvari gibljejo tako, kot se, moraš poznati ključne pojme kot so hitrost, pospešek... Mostrar mais

Cadastre-se para ver o conteúdoÉ grátis!

Acesso a todos os documentos

Melhore suas notas

Junte-se a milhões de estudantes

Osnovni pojmi gibanja

Gibanje pomeni, da telo spreminja svojo lego v prostoru skozi čas. To se sliši preprosto, toda za dobro razumevanje fizike moraš poznati natančne definicije.

💡 Pomembno: Za teste moraš znati vse osnovne enote – meter (m), sekunda (s), kilogram (kg), Newton (N).

Cadastre-se para ver o conteúdoÉ grátis!

Acesso a todos os documentos

Melhore suas notas

Junte-se a milhões de estudantes

Vrste hitrosti in gibanja

Povprečna hitrost je preprosta: celotno pot deliš s časom $v = s/t$ . Trenutna hitrost pa je tisto, kar kaže merilnik hitrosti v avtu – hitrost v točno določenem trenutku.

Pri enakomernem gibanju se telo giblje s konstantno hitrostjo, pospešek je nič. Pri neenakomernem gibanju se hitrost spreminja – to je večina gibanj v naravi.

Pospešek izračunaš tako: a = $končna hitrost - začetna hitrost$ / čas. Če je pozitiven, telo pospešuje. Če je negativen, zavira (pojemek). Če je nič, gibanje je enakomerno.

💡 Nasvет za teste: Pri pretvarjanju enot si zapomni: 1 m/s = 3,6 km/h. Za pretvorbo iz km/h v m/s deliš z 3,6.

Cadastre-se para ver o conteúdoÉ grátis!

Acesso a todos os documentos

Melhore suas notas

Junte-se a milhões de estudantes

Prvi in drugi Newtonov zakon

Masa je mera za vztrajnost. Večja masa = težje je spremeniti gibanje. Primer: ko avtobus zavira, te vrže naprej, ker tvoje telo želi nadaljevati z gibanjem.

Drugi Newtonov zakon je ključen: F = m × a. Pospešek je premo sorazmeren s silo in obratno sorazmeren z maso. Z isto silo lažje potisneš prazen voziček kot polnega.

💡 Za teste: Ta formula je osnova večine nalog! Vedno preveri, da imaš podatke v osnovnih enotah.

Cadastre-se para ver o conteúdoÉ grátis!

Acesso a todos os documentos

Melhore suas notas

Junte-se a milhões de estudantes

Tretji Newtonov zakon in primeri

Tretji Newtonov zakon $akcija-reakcija$ : če prvo telo deluje na drugo z neko silo, deluje tudi drugo na prvo z enako veliko, a nasprotno usmerjeno silo. Formula: F₁→₂ = -F₂→₁.

Sile vedno nastopajo v parih! Ko hodiš, potisneš tla nazaj, tla pa potisnejo tebe naprej. Ko raketa izvrže pline navzdol, jo plini potisnejo navzgor.

Ključno: sili akcije in reakcije delujeta na različni telesi, zato se ne izničita. Zemlja privlači Luno z enako silo, kot Luna privlači Zemljo.

💡 Pogosta napaka: Ne pozabi, da sili delujeta na različni telesi! To je najpogostejše vprašanje na testih.

Cadastre-se para ver o conteúdoÉ grátis!

Acesso a todos os documentos

Melhore suas notas

Junte-se a milhões de estudantes

Praktični primeri računanja

Primer hitrosti: Avto prevozi 180 km v 2,5 ure. Povprečna hitrost = 180 km ÷ 2,5 h = 72 km/h. V m/s: 72 ÷ 3,6 = 20 m/s.

Primer pospeška: Kolesar pospešuje od 5 m/s do 9 m/s v 4 sekundah. Pospešek = (9 - 5) m/s ÷ 4 s = 1 m/s².

Primer sile: Zaboj z maso 40 kg mora pospeševal z 0,5 m/s². Potrebna sila = 40 kg × 0,5 m/s² = 20 N.

💡 Nasvет: Pri nalogah s silami si vedno nariši skico z vsemi silami. To zelo pomaga pri razumevanju!

Cadastre-se para ver o conteúdoÉ grátis!

Acesso a todos os documentos

Melhore suas notas

Junte-se a milhões de estudantes

Ključni nasveti za teste

Enote so ključne! Vedno pretvori v osnovne SI enote pred računanjem. Najpogostejša napaka je mešanje km/h z sekundami.

Razlika med maso in težo: masa je količina snovi (kg), teža pa sila, s katero Zemlja privlači telo (N). To ni isto!

Rezultanta sil: drugi Newtonov zakon velja za vsoto vseh sil na telo. Če deluje več sil, jih moraš sešteti vektorsko.

Hitra tabela za ponavljanje:

Hitrost: v = s/t (kako hitro se premika)
Pospešek: a = Δv/t (kako hitro spreminja hitrost)
Sila: F = m × a (povzroči pospešek)

💡 Za odličen uspeh: Vedno si nariši skico problema in preveri enote v rezultatu!

Cadastre-se para ver o conteúdoÉ grátis!

Acesso a todos os documentos

Melhore suas notas

Junte-se a milhões de estudantes

Achamos que você nunca perguntaria...

O que é o assistente de IA da Knowunity?

Onde posso baixar o app da Knowunity?

Pode descarregar a aplicação na Google Play Store e na Apple App Store.

Como posso receber meu pagamento? Quanto posso ganhar?

Sim, tem acesso gratuito ao conteúdo da aplicação e ao nosso companheiro de IA. Para desbloquear determinadas funcionalidades da aplicação, pode adquirir o Knowunity Pro.

Ferramentas Inteligentes NOVO

Transforme esta anotação em: ✓ 50+ Questões de Prática ✓ Flashcards Interativos ✓ Simulado Completo ✓ Esquemas de Redação

Simulado

Quiz

Flashcards

Redação

Conteúdos mais populares de Naravoslovje

Kemijske reakcije

Učenje o tem, kako se snovi spreminjajo v nove snovi, in prepoznavanje različnih vrst kemijskih reakcij.

Naravoslovje

9. r.

Genetika in dedovanje

Mehanizmi dedovanja lastnosti, genska ekspresija, mutacije in osnove genetskega inženiringa ter njegove etične implikacije.

Naravoslovje

3. l.

Celično dihanje in fotosinteza

Preučevanje procesov pridobivanja energije v celicah (glikoliza, Krebsov cikel, oksidativna fosforilacija) in pretvorbe svetlobne energije v kemično energijo (fotosinteza).

Naravoslovje

2. l.

Zgradba in funkcija celice

Podrobnejši pregled prokariontskih in evkariontskih celic, organelov (npr. mitohondriji, kloroplasti, jedro) in njihovih vlog v celičnem delovanju.

Naravoslovje

2. l.

Prebavila

Razumeli bomo pot hrane skozi telo in kako se prebavlja, da dobimo energijo in hranilne snovi.

Naravoslovje

7. r.

Gibanje

Opisovanje gibanja teles, hitrosti, pospeška in osnovnih zakonov gibanja.

Naravoslovje

9. r.

Dihala

Preučili bomo, kako dihamo, kako kisik pride v kri in kako se znebimo ogljikovega dioksida.

Naravoslovje

7. r.

Zgradba prokariontske in evkariontske celice

Primerjava in spoznavanje glavnih delov celic (celična stena, membrana, citoplazma, jedro, organeli) in njihove organizacije.

Naravoslovje

1. l.

Delo, energija in moč

Definicije in medsebojne povezave med temi fizikalnimi količinami ter njihove enote.

Naravoslovje

1. l.

Conteúdos mais populares

Potence in koreni

Matematika

9. r.

Časi (ponovitev in poglobljeno)

Angleščina

1. l.

Potence in koreni

Obvladali boste pravila za računanje s potencami z različnimi eksponenti in se naučili poenostavljati korene ter racionalizirati imenovalce.

Matematika

1. l.

Algebrski ulomki

Naučili se boste osnovnih operacij z algebrskimi ulomki, kot so seštevanje, odštevanje, množenje in deljenje.

Matematika

1. l.

Biologija; uvod v biologijo in genetika

Zapiski za biologijo v 9. razredu osnovne šole

Biologija

9. r.

Kotne funkcije v pravokotnem trikotniku in na enotski krožnici

Učenci bodo ponovili kotne funkcije (sinus, kosinus, tangens, kotangens) v pravokotnem trikotniku in jih razširili na poljubne kote z uporabo enotske krožnice.

Matematika

2. l.

Kombinatorika

Ponovili in uporabili bodo permutacije, variacije in kombinacije za reševanje problemov štetja v verjetnosti.

Matematika

3. l.

Geografija; Slovenija

Zapiski za geografijo v 9. razredu

Geografija

9. r.

Zgodovina; 1. svetovna vojna, Oktobrska revolucija

Zapiski za zgodovino v 9. razredu

Zgodovina

9. r.

Não encontrou o que procurava? Explore outras matérias.

Avaliações dos nossos usuários. Eles gostaram de tudo — e você também vai gostar.

4.6/5

App Store

4.7/5

Google Play

Stefan S

usuário de iOS

Samantha Klich

usuária de Android

Anna

usuária de iOS

S Dudah

usuário iOS

Milena S

usuária Android

Esse app te ajuda a se preparar para as provas, e além do mais, ajuda outras pessoas, super recomendo esse app, podem baixar sem medo algum! 💖

David K

usuário iOS

Sudenaz Ocak

usuário Android

Na escola eu era muito ruim em matemática, mas graças ao app, estou indo melhor agora. Sou muito grato por você ter criado o app.

Bonnie dando o sinal verde

usuária de Android

Julia S

usuária Android

Marco B

usuário iOS

Sarah L

usuária Android

Ajuda em todas as matéria e ainda replica como resolver, eu amei, aprendi muita coisa de matemática, e o melhor app de estudos

Lucia

usuário iOS

Stefan S

usuário de iOS

Samantha Klich

usuária de Android

Anna

usuária de iOS

S Dudah

usuário iOS

Milena S

usuária Android

Esse app te ajuda a se preparar para as provas, e além do mais, ajuda outras pessoas, super recomendo esse app, podem baixar sem medo algum! 💖

David K

usuário iOS

Sudenaz Ocak

usuário Android

Na escola eu era muito ruim em matemática, mas graças ao app, estou indo melhor agora. Sou muito grato por você ter criado o app.

Bonnie dando o sinal verde

usuária de Android

Julia S

usuária Android

Marco B

usuário iOS

Sarah L

usuária Android

Ajuda em todas as matéria e ainda replica como resolver, eu amei, aprendi muita coisa de matemática, e o melhor app de estudos

Lucia

usuário iOS